Chronimy astronautów, a co z ofiarami katastrof? Kampania „Earth’s Missing Treaty”

Międzynarodowe traktaty chronią astronautów w sytuacjach zagrożenia – aż 98 krajów zadeklarowało swoją pomoc, jeśli osoby przebywające w przestrzeni kosmicznej będą w niebezpieczeństwie. Jednak jeśli Twoje miasto nawiedzi powódź, pożar czy inny kataklizm, nie istnieje globalne porozumienie, które pomogłoby uporać się z biurokracją i skoordynować pomoc międzynarodową. Tymczasem każdego roku na Ziemi z powodu różnego rodzaju katastrof cierpi ponad 100 mln ludzi.

Właśnie na ten problem zwraca uwagę kampania Międzynarodowej Federacji Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca (IFRC) „Earth’s Missing Treaty” („Brakujący Traktat Ziemi”). Nawołuje ona do przyjęcia traktatu o ochronie osób w razie katastrof, który państwa członkowskie ONZ zgodziły się negocjować i który byłby pierwszym kompleksowym, globalnym porozumieniem poświęconym ochronie ludzi przed, w trakcie i po katastrofach.

Temat nie jest odległy od polskich doświadczeń. Powódź, która we wrześniu 2024 roku dotknęła południowo-zachodnią Polskę, pokazała, jak szybko lokalny kryzys może przerodzić się w sytuację wymagającą mobilizacji dużych zasobów, wielu zespołów i współpracy różnych podmiotów. Na miejscu działały nie tylko Grupy Ratownictwa i Grupy Pomocy Humanitarnej PCK, ale pomoc płynęła też z zagranicy, m.in. z Niemieckiego Czerwonego Krzyża.

Dobrym przykładem znaczenia międzynarodowej współpracy jest też reakcja PCK na powódź w Słowenii w 2023 roku. Do Słowenii wysłano transporty zawierające m.in. środki higieniczne oraz żywność długoterminową oraz skierowano członków Grup Ratownictwa i Pomocy Humanitarnej PCK, których zadaniem była ocena potrzeb na miejscu. PCK pozostawał w bezpośrednim kontakcie ze Słoweńskim Czerwonym Krzyżem, koordynując zakres i skalę wsparcia. To przykład tego, jak szybko uruchomiona współpraca może przełożyć się na pomoc dla osób dotkniętych katastrofą.

Globalny traktat może oznaczać w praktyce szybsze rozmieszczenie zespołów humanitarnych, uproszczone procedury celne i graniczne w zakresie zaopatrzenia ratunkowego, bardziej przewidywalną współpracę między rządami i organizacjami humanitarnymi, niższe koszty i mniej barier administracyjnych oraz lepszą ochronę osób dotkniętych katastrofami. To szczególnie istotne dla państw, które nie są związane ze sobą bilateralnymi traktatami regulującymi te kwestie.

Dla organizacji takich jak PCK sprawna współpraca i możliwość szybkiego uruchomienia zasobów mają kluczowe znaczenie. Polski Czerwony Krzyż posiada wyspecjalizowane zespoły ratownicze i humanitarne, które mogą być mobilizowane w sytuacjach kryzysowych. Ich zadaniem jest m.in. organizowanie tymczasowego schronienia, dystrybucja żywności i podstawowych artykułów oraz zapewnianie wsparcia psychospołecznego.

Dodatkowo działania PCK obejmują nie tylko reagowanie na katastrofy, ale także przygotowanie ludzi i społeczności na ich wystąpienie. Na to także zwraca uwagę kampania „Earth’s Missing Treaty” - skuteczna pomoc w obliczu katastrof zaczyna się na długo przed ich wystąpieniem – od przygotowania społeczeństwa, zespołów ratowniczych i procedur do współpracy ponad granicami. Katastrofy mają lokalny początek, ale ich skutki i potrzeby humanitarne mogą szybko wymagać współpracy na poziomie międzynarodowym.

Kampanię „Earth’s Missing Treaty”  wspierają astronauci dr Sian Proctor, Nicole Stott, José Hernández, Scott Kelly, Doug Hurley, Julie Payette, Jean-François Clervoy i Dorothy Metcalf-Lindenburger, którzy poparli apel o zacieśnienie współpracy międzynarodowej na rzecz ofiar katastrof.

Wejdź na earthsmissingtreaty.org i udostępnij apel o "Brakujący Traktat Ziemi".