Darowizna a podatek – co można odliczyć i jak to zrobić?

Darowizna to rodzaj umowy cywilnoprawnej, w wyniku której darczyńca nieodpłatnie przekazuje określony element swojego majątku innej osobie. Jej zasady oraz skutki prawne określa Kodeks cywilny. Jednak nie każde bezpłatne świadczenie jest darowizną w rozumieniu prawa - przykładowo świadczenia wynikające z innych umów czy zrzeczenie się prawa, którego dana osoba jeszcze nie nabyła, nie odpowiadają tej definicji.

Cechą wyróżniającą darowiznę jest jednostronny charakter zobowiązania, w którym darczyńca obdarowuje inny podmiot i nie oczekuje nic w zamian. Umowa darowizny może być zawarta zarówno z osobą fizyczną, jak i z osobą prawną lub jednostką organizacyjną posiadającą zdolność prawną.

Darowizny przekazane stowarzyszeniom mogą nie podlegać podatkowi od spadków i darowizn, o ile zostaną wykorzystane na realizację celów statutowych OPP. Więcej o celach statutowych PCK i filarach naszej działalności możesz przeczytać tutaj.

W przypadku darowizn, które mają być odliczone od dochodu – zarówno fundacja, jak i darczyńca składają formularz CIT-D.

Jeżeli fundacja prowadzi działalność gospodarczą, dochody z darowizn niepodlegające celom statutowym mogą podlegać CIT. Jednak w sytuacji, gdy środki zostaną przeznaczone na realizację tych celów, należy dokładnie udokumentować ich wykorzystanie w księgach ewidencyjnych.

Fundacje mają także obowiązek składania rocznych sprawozdań finansowych i deklaracji CIT-8, publikowania sprawozdań w KRS i przeprowadzenia audytu (jeśli spełniają określone warunki).

Stowarzyszenie lub fundacja podlega podatkowi od spadków i darowizn, gdy przekazuje wsparcie finansowe lub rzeczowe osobom fizycznym np. podopiecznym. Darowizny od takich organizacji są zwolnione z podatku, jeśli ich łączna wartość od jednej fundacji lub stowarzyszenia nie przekracza 5 733 zł w ciągu 5 lat.

W przypadku darowizn od osób prawnych lub niespokrewnionych fizycznych obowiązuje III grupa podatkowa, ale kwota wolna pozostaje taka sama. Jeżeli wartość darowizny przekracza kwotę wolną, podatek wynosi:

Pamiętaj: Podatek od darowizny płaci obdarowany.

PCK posiada status organizacji pożytku publicznego – dlatego możliwe jest przekazanie darowizny finansowej. Darczyńca może przekazać darowiznę jednorazową lub ustawić cykliczną darowiznę miesięczną. Środki są przeznaczane na wybrany projekt PCK lub na działania statutowe organizacji.

W przypadku wpłat online operator płatności potrąca prowizję. Przy przelewach tradycyjnych koszty bankowe pokrywa darczyńca. Z każdej otrzymanej darowizny PCK może przeznaczyć do 15% środków na cele administracyjne, komunikacyjne i fundraisingowe. Zarówno osoby fizyczne, jak i firmy, mogą odliczyć przekazane darowizny od dochodu w ramach obowiązujących limitów podatkowych.

Osoby fizyczne mają prawo odliczyć wartość przekazanych darowizn do 6% osiągniętego w roku dochodu, natomiast przedsiębiorstwa i inne osoby prawne mogą odliczyć do 10% dochodu. Aby skorzystać z tej ulgi, należy uwzględnić przekazaną kwotę w zeznaniu podatkowym – przykładowo w załączniku PIT/O w przypadku osób fizycznych.

W przypadku darowizny pieniężnej potwierdzeniem przekazania środków jest dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego (również w banku innym niż płatniczy).

Z kolei przy darowiźnie rzeczowej wymagany jest dokument zawierający dane darczyńcy, wartość przekazanego przedmiotu oraz oświadczenie obdarowanego o jego przyjęciu.

Fundacje mają kilka obowiązków – muszą prowadzić pełną księgowość, składać coroczne sprawozdania finansowe oraz opisywać swoją działalność. Środki z darowizn muszą być wykorzystywane zgodnie z celami statutowymi. Jeśli chodzi o zwolnienia podatkowe, dochody przeznaczone na cele statutowe są zwolnione z podatku. Sytuacja ta nie dotyczy natomiast działalności gospodarczej prowadzonej przez fundację.

Aby uniknąć tych błędów, należy zachować przy sobie dowód wpłaty. Upewnij się, że darowizna została przekazana na cel, który uprawnia do odliczenia podatkowego. Pamiętaj też, aby sprawdzić roczny limit odliczenia przed złożeniem zeznania.

Miej na uwadze dodanie załącznika PIT/O do swojego rocznego zeznania podatkowego – jego brak oznacza utratę prawa do odliczenia, nawet jeśli darowizna została przekazana. W przypadku jej zwrócenia (np. z powodu błędu technicznego lub rezygnacji z projektu), należy złożyć korektę zeznania podatkowego i usunąć odliczenie.

PCK przyjmuje również wsparcie w formie darów rzeczowych, jednak ich rodzaj zależy od bieżących potrzeb organizacji. Przed przekazaniem takich darowizn warto skontaktować się z najbliższym oddziałem PCK, aby sprawdzić, jakie artykuły są obecnie najbardziej potrzebne oraz w jaki sposób najlepiej je przekazać.

Co więcej – także honorowe krwiodawstwo uprawnia do skorzystania z tzw. ulgi na krew. Wartość odliczenia oblicza się według ekwiwalentu 130 zł za każdy litr krwi. Zaświadczenie o ilości oddanej krwi należy uzyskać w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa.

Pamiętaj: Darowizny przekazane na PCK nie są tym samym co 1,5% podatku. Darowiznę można przekazać w dowolnym momencie roku i odliczyć od dochodu. Z kolei 1,5% podatku przekazuje się w rocznym zeznaniu PIT – to część należnego podatku, a nie osobna wpłata.

Czy każdą darowiznę można odliczyć od podatku?

Nie. Odliczeniu podlegają tylko darowizny przekazane na cele określone w ustawie.

Ile można odliczyć od podatku?

Osoby fizyczne mogą odliczyć darowizny do 6% dochodu, a firmy (osoby prawne) – do 10% dochodu.

Czy mogę odliczyć darowiznę, jeśli wpłaciłem gotówką?

Nie. Aby skorzystać z ulgi, pieniądze muszą zostać przekazane na rachunek bankowy obdarowanego – wpłaty gotówkowe bez potwierdzenia nie dają prawa do odliczenia.

Czy trzeba zgłaszać darowiznę do urzędu skarbowego?
Nie, jeśli jest to darowizna na cele pożytku publicznego lub inny cel uprawniający do odliczenia w PIT/CIT.